कळसुली गावात शेकरूचा वाढता वावर; नुकसानभरपाईत वाढ आणि संरक्षणात्मक उपाययोजनांसाठी वनविभागाकडे शेतकऱ्यांची मागणी
कणकवली | प्रतिनिधी
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील बागायतदारांना वन्यप्राण्यांमुळे होणाऱ्या नुकसानीचा सामना करावा लागत असतानाच आता माकडांपाठोपाठ शेकरूच्या वाढत्या वावरामुळे शेतकऱ्यांच्या अडचणी वाढल्याच्या तक्रारी समोर येत आहेत. कणकवली तालुक्यातील कळसुली गावात शेकरूमुळे नारळ, चिकू, पेरू आणि केळी यांसारख्या फळपिकांचे नुकसान होत असल्याचे स्थानिक बागायतदारांचे म्हणणे आहे. या समस्येकडे वनविभागाने लक्ष देऊन योग्य उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी शेतकऱ्यांकडून होत आहे.
नारळासह विविध फळपिकांना फटका
कळसुली परिसरात अनेक शेतकऱ्यांनी नारळ, पेरू, चिकू आणि केळीच्या बागा विकसित केल्या आहेत. या बागांमध्ये शेकरूचा वावर वाढल्याने फळांचे नुकसान होत असल्याची तक्रार बागायतदार करत आहेत. झाडांवर चढणे आणि एका झाडावरून दुसऱ्या झाडावर जाण्याच्या हालचालींमुळे बागांचे संरक्षण करणे कठीण होत असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.
नारळाची बाग उभी करण्यासाठी शेतकऱ्यांना अनेक वर्षे मेहनत घ्यावी लागते. झाडांची निगा राखणे, खत-पाणी देणे आणि नियमित देखभाल करणे यासाठी मोठा खर्च होतो. अशा परिस्थितीत तयार झालेल्या पिकांचे वन्यप्राण्यांमुळे नुकसान झाल्यास शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नावर परिणाम होतो.
नुकसानभरपाईबाबत शेतकऱ्यांची नाराजी
वन्यप्राण्यांमुळे नारळाचे नुकसान झाल्यास एका नारळामागे सात रुपये मदत मिळत असल्याचे काही बागायतदारांचे म्हणणे आहे. दुसरीकडे, नारळाचा बाजारभाव ५० रुपयांपेक्षा अधिक असल्याचा त्यांचा दावा आहे. त्यामुळे मिळणारी नुकसानभरपाई आणि प्रत्यक्ष बाजारमूल्य यामध्ये मोठी तफावत असल्याची भावना शेतकऱ्यांमध्ये आहे.
बागेच्या देखभालीचा खर्च, पिकांचे नुकसान आणि उत्पन्नातील घट लक्षात घेता नुकसानभरपाईच्या निकषांचा फेरविचार करावा, अशी मागणी बागायतदारांकडून होत आहे.
वन्यजीवांचे संरक्षण आणि बागायतींची सुरक्षा साधण्याचे आव्हान
शेकरू हा वन्यप्राणी असल्याने त्याचे संरक्षण आणि नैसर्गिक अधिवास जपणे महत्त्वाचे आहे. त्याचवेळी शेतकऱ्यांच्या बागायतींचे नुकसान कमी करण्यासाठीही प्रभावी उपाययोजना आवश्यक आहेत. वनविभागाने कळसुली परिसराची पाहणी करून शेकरूच्या वावराचा अभ्यास करावा, नुकसानाचे स्वरूप नोंदवावे आणि बागायतदारांना योग्य मार्गदर्शन करावे, अशी मागणी होत आहे.
वन्यप्राण्यांमुळे होणाऱ्या नुकसानीवर उपाय शोधताना प्राण्यांना इजा न पोहोचवता बागांचे संरक्षण करता येईल, अशा उपायांना प्राधान्य देण्याची गरज आहे.
प्रशासनाच्या भूमिकेकडे बागायतदारांचे लक्ष
माकडांमुळे होणाऱ्या नुकसानीनंतर आता शेकरूच्या वावराची समस्या समोर आल्याने बागायतदार चिंतेत आहेत. या प्रश्नावर वनविभाग, कृषी विभाग आणि स्थानिक प्रशासनाने समन्वयाने उपाययोजना कराव्यात, तसेच पात्र शेतकऱ्यांना लागू नियमांनुसार नुकसानभरपाई मिळावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
कळसुलीतील बागायतदारांच्या तक्रारींची दखल घेऊन संबंधित विभाग प्रत्यक्ष पाहणी आणि आवश्यक कार्यवाही कधी करतात, याकडे आता शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
