दुष्काळाच्या झळांनी शेतकरी हवालदिल; चारा छावण्या सुरू करून जनावरांसाठी चारा-पाण्याची व्यवस्था करण्याची मागणी
श्रीगोंदा : प्रतिनिधी
राज्यात पावसाअभावी दुष्काळाची तीव्रता वाढत असल्याने शेतकरी मोठ्या संकटाचा सामना करत आहेत. कमी पावसामुळे पिकांचे नुकसान झाले असून, शेतकऱ्यांसमोर आता आपल्या पशुधनाला जगवण्याचे गंभीर आव्हान उभे राहिले आहे. शासनाच्या यंत्रणेमार्फत गावोगावी पशुधनाची गणना करण्यात आली असली, तरी जनावरांसाठी चारा उपलब्ध कसा होणार, हा प्रश्न अद्याप शेतकऱ्यांना सतावत आहे.
पाण्याची टंचाई, चाऱ्याचे दर वाढले
पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्याने अनेक भागांतील पाणीपातळी खालावली आहे. शेतातील हिरवा चारा संपला असून, कडबा आणि कुट्टीसारख्या कोरड्या चाऱ्याच्या दरात वाढ झाल्याची तक्रार शेतकरी करत आहेत. काही भागांत उपलब्ध चारा साठाही संपत चालल्याने पशुधनाचे संगोपन करणे कठीण झाले आहे.
विहिरी आणि कूपनलिकांमधील पाणीसाठा कमी झाल्याने चारा पिकविण्याची शक्यताही मर्यादित झाली आहे. त्यामुळे पशुधनाची केवळ आकडेवारी गोळा करून उपयोग काय, असा सवाल ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांकडून उपस्थित केला जात आहे. चारा छावण्या कधी सुरू होणार आणि जनावरांसाठी चारा-पाण्याची व्यवस्था कधी होणार, याकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
चारा उपलब्ध करण्यासाठी पर्यायांचा विचार आवश्यक
स्थानिक पातळीवर चाऱ्याची उपलब्धता कमी असल्यास शासनाला इतर भागांतून चारा आणण्याचे नियोजन करावे लागू शकते. ज्या जिल्ह्यांमध्ये चारा उपलब्ध आहे, तेथून खरेदी करून टंचाईग्रस्त भागात पुरवठा करता येऊ शकतो. मात्र, वाहतूक खर्च, पुरवठ्याचे नियोजन आणि वेळेत चारा पोहोचविणे ही मोठी आव्हाने असतील.
तसेच उपलब्धतेनुसार मका, ऊस आणि इतर चारा पिकांचा वापर करण्याबाबत नियोजन करता येऊ शकते. परिस्थिती गंभीर असलेल्या भागांत आवश्यकतेनुसार इतर राज्यांतून चारा मागविण्याचाही पर्याय तपासता येईल. या उपाययोजनांसाठी प्रत्यक्ष उपलब्धता, वाहतूक आणि खर्चाचा विचार करून प्रशासनाने तातडीने निर्णय घेणे आवश्यक आहे.
चारा छावण्या सुरू करण्याची मागणी
पशुधन जगवण्यासाठी चारा आणि पाणी या मूलभूत गरजा तातडीने पूर्ण करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे शासनाने परिस्थितीचा आढावा घेऊन गरज असलेल्या भागांत चारा छावण्या सुरू कराव्यात, तसेच जनावरांसाठी चारा व पाण्याची व्यवस्था करावी, अशी मागणी शेतकऱ्यांकडून होत आहे.
केवळ आर्थिक मदत किंवा शासकीय घोषणा पुरेशा नसून, पशुधन वाचवण्यासाठी प्रत्यक्ष उपाययोजना आवश्यक असल्याची भावना शेतकरी व्यक्त करत आहेत. शासनाने संबंधित विभागांशी समन्वय साधून चाऱ्याची उपलब्धता निश्चित करावी आणि टंचाईग्रस्त शेतकऱ्यांना तातडीने दिलासा द्यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
पशुधनाची गणना झाली; आता प्रत्यक्ष मदतीची प्रतीक्षा
शेतकऱ्यांसाठी पशुधन हे केवळ उत्पन्नाचे साधन नसून त्यांच्या उपजीविकेचा महत्त्वाचा आधार आहे. त्यामुळे चारा टंचाईमुळे जनावरांचे संगोपन धोक्यात येण्यापूर्वी शासनाने ठोस पावले उचलणे गरजेचे आहे. पशुधनाची गणना झाल्यानंतर आता चारा उपलब्ध करून देण्यासाठी प्रशासन नेमकी कोणती पावले उचलणार, याकडे श्रीगोंदा तालुक्यासह दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
