माहूरच्या सुपुत्राची नागपुरात वैदिक परंपरेला नवी दिशा

प्राचार्य प्रवीण लिगदे यांच्या कार्याचा गौरव; ‘वेद भवन’ लोकार्पण व अष्टविकृती ग्रंथांचे प्रकाशन

श्रीक्षेत्र माहूर | प्रतिनिधी

भारतीय संस्कृतीचे मूळ वेदांमध्ये असून वेदांचे संरक्षण हेच राष्ट्र आणि मानवतेचे संरक्षण असल्याचे प्रतिपादन अयोध्या येथील गोविंददेव गिरी महाराज यांनी केले. नागपूर येथील वैदिक अनुसंधान केंद्रातर्फे घोगली-पिपळा परिसरात उभारण्यात आलेल्या नव्या ‘वेद भवन’ इमारतीचे लोकार्पण तसेच श्रीशुक्लयजुर्वेद काण्व शाखेतील जटा, माला, शिखा व घनपाठ पूर्वभाग या चार अष्टविकृती ग्रंथांच्या प्रकाशनाचा सोहळा उत्साहात पार पडला.

या कार्यक्रमाला राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ चे ज्येष्ठ प्रचारक सुरेश सोनी प्रमुख उपस्थित होते. यावेळी वेदमूर्ती श्रीकृष्ण पुराणिक, प्रा. विरुपाक्ष जड्डीपाल, वीरराघव घनपाठी, शांताराम भानुसे, कुमारगुरू घनपाठी, वेदमूर्ती प्रशांत जोशी, विशाल कुळकर्णी, डॉ. विजयकुमार पट्टजोशी, राधा जोशी यांच्यासह अनेक वैदिक अभ्यासक आणि वेदप्रेमी उपस्थित होते.

यावेळी बोलताना गोविंददेव गिरी महाराज म्हणाले, “भारताने अनादिकाळापासून संपूर्ण जगाला आध्यात्मिक दिशा दिली आहे. वेद हे ईश्वरस्वरूप असून मानवकल्याणाचा पाया आहेत. वेदांचे अध्ययन हीच राष्ट्रसेवा आणि ईश्वरसेवा आहे.” युवकांनी वेद आणि भगवद्गीता यांचा अभ्यास करून धर्मरक्षणासाठी पुढे यावे, असे आवाहनही त्यांनी केले.

सुरेश सोनी यांनी मनोगत व्यक्त करताना सांगितले की, हजारो वर्षांचा कालखंड उलटूनही वेद अविकृत राहिले आहेत. अष्टविकृती परंपरेमुळे वेदांचे मूळ स्वरूप जपले गेले असून नव्या पिढीने ही परंपरा पुढे नेण्याची गरज आहे.

या संपूर्ण उपक्रमात विशेष आकर्षण ठरले ते वैदिक अनुसंधान केंद्राचे प्रधानाचार्य प्रवीण लिगदे यांचे कार्य. नांदेड जिल्ह्यातील पवित्र श्रीक्षेत्र माहूर येथील रहिवासी असलेल्या प्रवीण लिगदे यांनी अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत बालपणापासून वेदांचा कठोर अभ्यास केला. संघर्षमय जीवनातून त्यांनी वैदिक शिक्षणाची अखंड साधना करत नागपूरसारख्या शहरात वेद विद्यालय उभे केले आहे.

केवळ वेदाध्ययनच नव्हे, तर दुर्मीळ आणि लुप्तप्राय अष्टविकृती ग्रंथांचे जतन व पुनरुज्जीवन करण्याचे मोठे कार्य त्यांनी केले आहे. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अनेक विद्यार्थी वैदिक शिक्षण घेत असून भारतीय संस्कृतीच्या जतनासाठी ते सातत्याने कार्यरत आहेत. वैदिक परंपरेच्या संवर्धनासाठी त्यांनी केलेली अलौकिक ग्रंथरचना आणि संशोधनकार्य यामुळे त्यांचे सर्व स्तरांतून कौतुक होत आहे.

कार्यक्रमात अष्टविकृती ग्रंथांचे विधिवत लोकार्पण करण्यात आले. प्रास्ताविक राजेश मराठे यांनी केले. तसेच वेद भवन उभारणीसाठी सहकार्य करणाऱ्या आणि विविध प्रकारे सेवा देणाऱ्या व्यक्तींचा सत्कार करण्यात आला. वैदिक संस्कृतीच्या जतनासाठी झालेला हा सोहळा नागपूरच्या सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक क्षेत्रासाठी ऐतिहासिक ठरला.