गटविकास अधिकाऱ्यांच्या मार्गदर्शनाखाली मनरेगाअंतर्गत उपक्रमाची प्रभावी अंमलबजावणी; परिसराच्या हरितीकरणाला वेग
येवला | प्रतिनिधी :
केवळ वृक्षारोपण करून रोपांकडे दुर्लक्ष झाल्याने ती वाळून जाण्याच्या पारंपरिक पद्धतीला फाटा देत येवला तालुक्यातील कुसूर ग्रामपंचायतीने वृक्षसंवर्धनासाठी ‘बिहार पॅटर्न’ राबविण्यास सुरुवात केली आहे. महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजनेअंतर्गत (मनरेगा) हा नाविन्यपूर्ण उपक्रम पंचायत समिती, येवला येथील गटविकास अधिकारी (BDO) यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि सूचनेनुसार राबविण्यात येत आहे. या उपक्रमामुळे लावलेल्या प्रत्येक रोपाचे संगोपन आणि संरक्षण करण्यावर विशेष भर दिला जात आहे.
काय आहे बिहार पॅटर्न?
सामान्यतः शासकीय स्तरावर मोठ्या प्रमाणात वृक्षारोपण केले जाते. मात्र, योग्य देखभालीअभावी अनेक रोपे जगत नाहीत. ही समस्या दूर करण्यासाठी वृक्षारोपणासोबतच सलग तीन वर्षे रोपांच्या संगोपनाची आणि संरक्षणाची जबाबदारी निश्चित करणारी पद्धत म्हणजे बिहार पॅटर्न होय.
या पद्धतीत पंचायत समिती आणि ग्रामपंचायतीच्या माध्यमातून स्थानिक मजुरांना रोजगार उपलब्ध करून दिला जातो. हेच मजूर झाडांना नियमित पाणी देणे, खुरपणी करणे, कुंपण घालणे आणि रोपांची देखभाल करणे अशी कामे करतात. त्यामुळे एकीकडे वृक्षसंवर्धनाला चालना मिळते, तर दुसरीकडे स्थानिक मजुरांना रोजगाराची संधी उपलब्ध होते. अशा प्रकारे पर्यावरण संवर्धन आणि रोजगारनिर्मिती असा दुहेरी फायदा साधला जात आहे.
गटविकास अधिकाऱ्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अंमलबजावणी
येवला पंचायत समितीचे गटविकास अधिकारी तालुक्यातील ग्रामपंचायतींमध्ये मनरेगाच्या माध्यमातून विविध नाविन्यपूर्ण उपक्रम राबविण्यावर भर देत आहेत. त्याचाच एक भाग म्हणून कुसूर ग्रामपंचायतीने ग्रामसभेत ठराव मंजूर करून या उपक्रमाची अंमलबजावणी सुरू केली आहे. गटविकास अधिकाऱ्यांच्या मार्गदर्शनाखाली निवडलेल्या जागेवर खड्डे खोदणे, दर्जेदार रोपांची लागवड करणे आणि देखभालीसाठी मजुरांची नियुक्ती करणे ही कामे नियोजनबद्ध पद्धतीने करण्यात येत आहेत.
स्थानिक नागरिकांकडून उपक्रमाचे स्वागत
येवला तालुक्यातील काही भागांत पाणीटंचाईची समस्या कायम असल्याने वृक्षारोपणानंतर रोपे जगविणे हे मोठे आव्हान असते. मात्र, पंचायत समिती आणि कुसूर ग्रामपंचायतीच्या संयुक्त नियोजनामुळे रोपांच्या नियमित देखभालीवर भर दिला जात आहे. त्यामुळे या उपक्रमातून वृक्षसंवर्धनाला निश्चितच मदत होण्याची अपेक्षा आहे.
कुसूर ग्रामपंचायतीच्या या उपक्रमाचे ग्रामस्थ आणि पर्यावरणप्रेमींकडून स्वागत होत असून, गटविकास अधिकारी व ग्रामपंचायतीचे विशेष आभार व्यक्त करण्यात येत आहेत. वृक्षारोपणाबरोबरच वृक्षसंवर्धनाला प्राधान्य देणारा हा उपक्रम तालुक्यात कौतुकाचा विषय ठरत आहे. अन्य ग्रामपंचायतींनीही अशा उपक्रमांचा आदर्श घ्यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
