नोव्हेंबरमध्येच फेब्रुवारी-मार्चसारखी स्थिती; बामणोली, तापोळा परिसरातील जलवाहतूक आणि पर्यटन व्यवसायावरही परिणाम होण्याची शक्यता
सातारा | १८ नोव्हेंबर
१०५ टीएमसी क्षमता असलेल्या कोयना धरणाच्या छत्रपती शिवाजी महाराज (शिवसागर) जलाशयातील पाणीसाठा नोव्हेंबर महिन्यातच फेब्रुवारी-मार्चमध्ये असणाऱ्या पातळीपर्यंत खाली आल्याचे चित्र आहे. सध्याच्या वेगाने पाण्याची पातळी घटत राहिल्यास आगामी उन्हाळ्यात पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर होण्याबरोबरच वीजनिर्मितीवरही मर्यादा येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे उपलब्ध पाणीसाठ्याचे आतापासूनच काटेकोर नियोजन करण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
यंदा पावसाचे आगमन उशिरा झाले, तर सप्टेंबर महिन्यापासूनच पावसाने दडी मारली. परिणामी, अवघ्या एक ते दीड महिन्याच्या पावसाच्या कालावधीत धरण १०० टक्के भरले असले, तरी त्यानंतरच्या काळात पाण्याचा वापर वेगाने सुरू असल्याने जलाशयातील साठा झपाट्याने कमी होत आहे.
पाणीसाठा घटण्याचे परिणाम बामणोली आणि तापोळा परिसरातील नदीपात्रांवर दिसू लागले आहेत. काही ठिकाणी नदीपात्र कोरडे पडू लागले असून, पाण्याची पातळी घटल्याने जलाशयातील बेटेही उघडी पडत आहेत. त्यामुळे या भागातील स्थानिक बोटचालकांना बोटी चालवताना विशेष काळजी घ्यावी लागत आहे.
नदीपात्रातील पाणी कमी झाल्यानंतर बामणोली आणि तापोळा परिसरातील नागरिकांच्या दळणवळणाचा प्रश्नही गंभीर होतो. पाणी ओसरून नदीपात्र उघडे पडल्यानंतर नागरिकांना मैलोनमैल पायपीट करावी लागते. याचा परिणाम स्थानिक वाहतुकीसोबतच पर्यटन व्यवसायावरही होतो.
‘मिनी काश्मीर’ म्हणून ओळखले जाणारे तापोळा, बामणोली, वासोटा किल्ला आणि मुनावळे जलपर्यटन केंद्र ही ठिकाणे बोटिंगसाठी प्रसिद्ध आहेत. मात्र, जलाशयातील पाणी आणखी कमी झाल्यास या भागातील पर्यटन व्यवसाय अडचणीत येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे नदीपात्रातील पाण्याचे योग्य नियोजन करणे आवश्यक ठरणार आहे.
दरम्यान, उपलब्ध पाणीसाठा ऑगस्ट २०२७ पर्यंत पुरेल, या दृष्टीने शासनाने सूचना दिल्याचे सांगण्यात येत आहे. पाणी कपात आणि पाण्याची बचत करण्यासाठी इतर पर्यायही सुचवण्यात आले आहेत. मात्र, सध्या पाण्याचा वापर वेगाने सुरू असल्याने उपलब्ध साठ्याबाबत चिंता वाढली आहे.
जानेवारीनंतर जलाशयात किती पाणी शिल्लक राहील आणि ऐन उन्हाळ्यात पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता कशी असेल, हे प्रश्न आता प्रशासनापुढे उभे राहिले आहेत. त्यामुळे कोयना जलाशयातील उपलब्ध पाणीसाठ्याचा नियोजनबद्ध वापर आणि पाणी बचतीच्या उपाययोजनांना महत्त्व प्राप्त झाले आहे.









