धुळे, दि. १८ सप्टेंबर २०२६ : महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी अंतर्गत कृषी विज्ञान केंद्र, धुळे येथे १६ व १७ सप्टेंबर रोजी ‘शास्त्रीय शेळीपालन व व्यवस्थापन’ या विषयावर दोन दिवसीय प्रशिक्षण कार्यक्रम उत्साहात संपन्न झाला.
प्रशिक्षणाचे उद्घाटन शासकीय कृषी महाविद्यालय, धुळेचे सहयोगी अधिष्ठाता डॉ. राहुल देसले यांच्या अध्यक्षतेखाली झाले. यावेळी कृषी विज्ञान केंद्राचे कार्यक्रम समन्वयक डॉ. दिनेश नांद्रे, शास्त्रज्ञ डॉ. पंकज पाटील व डॉ. धनराज चौधरी यांची प्रमुख उपस्थिती होती.
प्रास्ताविकात डॉ. दिनेश नांद्रे यांनी प्रशिक्षणाचा उद्देश स्पष्ट करताना शेतकऱ्यांनी शेळीपालन व्यवसायाकडे शास्त्रीय व व्यावसायिक दृष्टिकोनातून पाहण्याची गरज व्यक्त केली. प्रशिक्षणातून मिळणाऱ्या तांत्रिक ज्ञानाचा प्रत्यक्ष शेळीपालन व्यवसायात उपयोग करण्याचे आवाहन त्यांनी केले.
अध्यक्षीय मार्गदर्शनात डॉ. राहुल देसले यांनी शेळीपालन हा ग्रामीण भागातील शेतकरी व पशुपालकांसाठी उत्पन्नाचा महत्त्वपूर्ण पूरक व्यवसाय ठरू शकतो, असे सांगितले. शास्त्रीय व्यवस्थापन, योग्य पोषण, आरोग्य काळजी आणि बाजारपेठेचे नियोजन यावर भर देत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अवलंब करण्याचे आवाहन त्यांनी प्रशिक्षणार्थींना केले.
प्रशिक्षणाच्या पहिल्या दिवशी कृषी विज्ञान केंद्राचे शास्त्रज्ञ डॉ. धनराज चौधरी यांनी शास्त्रीय पद्धतीने शेळीपालन, संतुलित आहार व पोषण, गोठा स्वच्छता व व्यवस्थापन, रोग प्रतिबंध आणि आरोग्य व्यवस्थापन या विषयांवर सखोल तांत्रिक मार्गदर्शन केले.
दुसऱ्या दिवशी डॉ. धनराज चौधरी व पशुसंवर्धन विभाग, धुळे येथील पशुविकास अधिकारी डॉ. विशाल पाटील यांनी शास्त्रीय शेळीपालन, संतुलित आहार, करडांचे संगोपन, रोग प्रतिबंध व आरोग्य व्यवस्थापनाबाबत मार्गदर्शन केले. दुपारच्या सत्रात शेळी व बोकड विक्री, विपणन व्यवस्थापन आणि बाजारपेठेचे नियोजन याबाबत डॉ. धनराज चौधरी यांनी सविस्तर माहिती दिली.
प्रशिक्षणार्थींना कृषी विज्ञान केंद्रातील शेळीपालन प्रात्यक्षिक प्रकल्पास भेट देण्यात आली. यावेळी प्रकल्पाची रचना, व्यवस्थापन पद्धती आणि विविध प्रात्यक्षिक उपक्रमांची माहिती देण्यात आली.
प्रशिक्षणाचा समारोप पशुसंवर्धन विभाग, धुळेचे उपायुक्त डॉ. गिरीश पाटील यांच्या प्रमुख उपस्थितीत झाला. यावेळी कृषी विज्ञान केंद्राचे शास्त्रज्ञ डॉ. पंकज पाटील, शासकीय कृषी महाविद्यालयातील कीटकशास्त्र विभागाचे सहाय्यक प्राध्यापक डॉ. अविनाश महाले आणि शास्त्रज्ञ डॉ. धनराज चौधरी उपस्थित होते. मान्यवरांच्या हस्ते प्रशिक्षणार्थींना प्रशिक्षण पूर्णत्वाची प्रमाणपत्रे वितरित करण्यात आली.
कार्यक्रमाचे संचालन डॉ. धनराज चौधरी यांनी केले, तर आभार डॉ. पंकज पाटील यांनी मानले. प्रशिक्षण यशस्वी होण्यासाठी कृषी विज्ञान केंद्रातील अधिकारी, शास्त्रज्ञ व कर्मचाऱ्यांचे मोलाचे सहकार्य लाभले.
