जत (तालुका प्रतिनिधी):
ग्रामीण संस्कृतीचा अविभाज्य भाग आणि होळीच्या सणाचे मुख्य आकर्षण असलेला ‘आट्या-पाट्या’ हा पारंपरिक खेळ आता जत तालुक्यातून नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहे. एकेकाळी गावागावांतील चावडीवर किंवा मैदानात रंगणारा हा खेळ आता केवळ जुन्या पिढीच्या स्मृतींमध्येच उरला असून, बदलत्या जीवनशैलीमुळे या खेळाची मैदाने ओस पडू लागली आहेत.
मैदानी खेळाची जागा मोबाईलने घेतली
जत तालुक्यात होळी आणि धुळवडीच्या काळात आट्या-पाट्या खेळण्याची मोठी परंपरा होती. चपळता, दमसाखळी आणि सांघिक कौशल्याचा कस पाहणारा हा खेळ पाहण्यासाठी गावकऱ्यांची मोठी गर्दी होत असे. मात्र, सध्याच्या डिजिटल युगात तरुण पिढी मोबाईल गेम्स आणि सोशल मीडियामध्ये गुंतल्याने या मातीतील खेळांकडे त्यांचे दुर्लक्ष होत असल्याचे चित्र दिसत आहे.
काय आहे आट्या-पाट्या खेळाचे महत्त्व?
आरोग्य: या खेळामुळे शरीराचा व्यायाम होऊन चपळता वाढते.
सांघिक भावना: संघ भावनेतून खेळ खेळला जात असल्याने गावातील एकोपा वाढण्यास मदत होते.
पारंपारिक वारसा: हा खेळ महाराष्ट्राच्या मातीतील अस्सल रांगडा खेळ म्हणून ओळखला जातो.
जुनी पिढी हळहळली
“पूर्वी होळीच्या पंधरवड्यात रात्रीच्या वेळी चांदण्यात आट्या-पाट्यांचे सामने रंगायचे. ‘हुतुतू’ आणि ‘आट्या-पाट्या’शिवाय होळी साजरी होत नसे. मात्र, आता गावात खेळाडूच मिळेनासे झाले आहेत,” अशी खंत तालुक्यातील ज्येष्ठ नागरिक व्यक्त करत आहेत.
पुनरुज्जीवनाची गरज
हा खेळ वाचवण्यासाठी स्थानिक क्रीडा मंडळांनी आणि शाळांनी पुढाकार घेण्याची गरज आहे. जर या खेळाला योग्य व्यासपीठ मिळाले नाही, तर भविष्यात आट्या-पाट्या हा खेळ फक्त कागदावरच शिल्लक राहील, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
