विशेष प्रतिनिधी | २६ मे २०२६
मुंबई :
“जगण्यासाठी प्रत्येक जण संघर्ष करतो; पण काहींचा संघर्ष हा फक्त स्वतःसाठी नसतो, तर आपल्या कुटुंबाच्या स्वप्नांसाठी असतो,” याची प्रचिती मुंबईच्या गजबजलेल्या रस्त्यांवर पुन्हा एकदा आली आहे. आपल्या मुलांच्या शिक्षणासाठी आणि कुटुंबाच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी शेकडो किलोमीटर दूर गावाहून मुंबईत आलेल्या एका परप्रांतीय बेकरी व्यवसायिकाची संघर्षगाथा सध्या अनेकांना प्रेरणा देत आहे.
रोज १० ते १५ किलोमीटरची पायपीट
मिळालेल्या माहितीनुसार, हा कष्टकरी रोज सकाळी डोक्यावर बेकरीच्या पदार्थांनी भरलेला मोठा टोपला आणि खांद्यावर वजनदार पोती घेऊन घराबाहेर पडतो. बटर, बिस्किटे, खारी, टोस्ट यांची विक्री करत तो गल्लीबोळांतून “खारी-टोस्ट-बटर…” अशी हाक देत फिरत असतो.
ऊन, पाऊस, वारा यांची पर्वा न करता पायात साध्या चपला घालून तो दररोज तब्बल १० ते १५ किलोमीटर पायपीट करतो. दिवसभराच्या या मेहनतीनंतर मिळणाऱ्या थोड्याफार कमाईतून तो आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह चालवत आहे.
पुढच्या पिढीसाठी कष्टाचा मार्ग
आजच्या काळात झटपट पैसे कमावण्यासाठी अनेक जण शॉर्टकटचा मार्ग निवडताना दिसतात. मात्र हा कष्टकरी प्रामाणिक मेहनतीवर विश्वास ठेवत घामाच्या प्रत्येक थेंबातून आपले जीवन उभारत आहे.
स्वतः हालअपेष्टा सहन करून गावाकडील मुलांना चांगले शिक्षण द्यायचे, त्यांचे भविष्य सुरक्षित करायचे, हीच त्याच्या संघर्षामागची खरी प्रेरणा आहे. डोक्यावरचे ओझे जितके जड, तितकीच त्याच्या मनातील जबाबदारी मोठी असल्याची भावना या प्रसंगातून व्यक्त होत आहे.
“श्रमाची किंमत पैशात करता येईलही; पण त्या श्रमामागे असणाऱ्या कुटुंबाच्या प्रेमाची, जबाबदारीची आणि निष्ठेची किंमत कधीच करता येत नाही.”
समाजाने संवेदनशील होण्याची गरज
या निमित्ताने समाजात अधिक संवेदनशीलतेची गरज व्यक्त होत आहे. परप्रांतीय असला तरी या शहराने त्याच्या कष्टाला आपलेसे केले आहे. अशा मेहनती माणसांकडे केवळ विक्रेते किंवा मजूर म्हणून न पाहता, त्यांच्या स्वाभिमानाचा आदर करणे आवश्यक असल्याची भावना नागरिक व्यक्त करत आहेत.
आपल्या दारात रोज येणाऱ्या अशा कष्टाळू माणसांशी प्रेमाने बोलणे, त्यांच्या वस्तूंना योग्य मोबदला देणे आणि दोन रुपयांसाठी वाद न घालणे, हीच त्यांच्या श्रमाला खरी मानवंदना ठरेल, असे मतही व्यक्त होत आहे.
दररोज एवढा खडतर प्रवास करूनही चेहऱ्यावर हसू ठेवत प्रामाणिकपणे जगणाऱ्या या खऱ्या अर्थाने ‘कष्टकऱ्याला’ सध्या सर्व स्तरांतून सलाम केला जात आहे.
