२४ प्रकल्पांत ७६.१२ टक्के उपयुक्त पाणीसाठा
गडचिरोली : प्रतिनिधी
गडचिरोली जिल्ह्यातील दुष्काळी परिस्थितीच्या अनुषंगाने पर्जन्यमान, पीकस्थिती, जलसाठा, भूजल पातळी तसेच शासनाने निर्धारित केलेल्या विविध निर्देशकांचा प्रशासकीय पातळीवर आढावा घेण्यात आला. पाऊस व पीकस्थितीची माहिती अचूक, वस्तुनिष्ठ आणि अद्ययावत स्वरूपात नोंदवावी. क्षेत्रीय स्तरावरील माहिती व अधिकृत नोंदींमध्ये कोणतीही विसंगती राहणार नाही, याची दक्षता घ्यावी, असे निर्देश जिल्हाधिकारी अविश्यांत पंडा यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना दिले.
या बैठकीला जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी सुहास गाडे, उपविभागीय अधिकारी तथा सहाय्यक जिल्हाधिकारी अरुण एम., पाटबंधारे विभागाचे कार्यकारी अभियंता राहुल मोरघडे, सर्व उपजिल्हाधिकारी, तहसीलदार तसेच संबंधित विभागांचे अधिकारी प्रत्यक्ष आणि दूरदृश्य प्रणालीद्वारे उपस्थित होते.
३० सप्टेंबरपर्यंतच्या पावसावर होणार पुढील मूल्यांकन
जिल्ह्यातील दुष्काळ परिस्थितीबाबत अद्याप कोणताही अंतिम निष्कर्ष काढण्यात आलेला नाही. ३० सप्टेंबरपर्यंतची अंतिम पर्जन्यमानाची आकडेवारी, प्रत्यक्ष पीकस्थिती आणि शासनाने निर्धारित केलेले अन्य निर्देशक यांच्या आधारे पुढील मूल्यांकन करण्यात येणार आहे. त्यामुळे सध्याच्या आकडेवारीच्या आधारे अंतिम निष्कर्ष काढू नये, अशा सूचना प्रशासनाकडून देण्यात आल्या आहेत.
जिल्ह्यात आतापर्यंत सुमारे ८१ टक्के पाऊस
जिल्ह्याचे अपेक्षित सरासरी पर्जन्यमान सुमारे १ हजार ३१६ मि.मी. असून आतापर्यंत सुमारे १ हजार ७१ मि.मी., म्हणजे जवळपास ८१ टक्के पाऊस झाला आहे. मात्र, तालुकानिहाय पर्जन्यमानात तफावत असून गडचिरोली, चामोर्शी, धानोरा आणि मुलचेरा तालुक्यांत पर्जन्यमान ७५ टक्क्यांपेक्षा कमी असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. सप्टेंबरअखेरपर्यंत पाऊस झाल्यास या आकडेवारीत बदल होण्याची शक्यता आहे.
पर्जन्यमानासह पीकस्थितीचीही पाहणी
दुष्काळ मूल्यांकन करताना जून ते सप्टेंबर या कालावधीतील पर्जन्यमान, पावसातील खंड, पीकस्थिती आणि इतर निर्धारित तांत्रिक निर्देशकांचा एकत्रित विचार केला जाणार आहे. त्यामुळे केवळ एका निर्देशकाच्या आधारे दुष्काळाबाबत निष्कर्ष न काढता सर्व उपलब्ध बाबींचे एकत्रित मूल्यांकन करण्यावर प्रशासनाने भर दिला आहे.
क्षेत्रीय स्तरावर प्रत्यक्ष पाहणी करून पीकस्थितीची माहिती अद्ययावत करावी तसेच पर्जन्यमान आणि पीकस्थितीच्या नोंदींमध्ये त्रुटी अथवा विसंगती राहणार नाही, याची दक्षता घ्यावी, असे जिल्हाधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.
२४ प्रकल्पांत ७६.१२ टक्के उपयुक्त पाणीसाठा
२३ सप्टेंबर २०२६ रोजीच्या स्थितीनुसार जिल्ह्यातील २४ प्रकल्पांमध्ये एकूण ११६.६८ दशलक्ष घनमीटर उपयुक्त पाणीसाठा असून तो एकूण उपयुक्त क्षमतेच्या ७६.१२ टक्के आहे. गतवर्षी याच कालावधीत ९०.८९ दशलक्ष घनमीटर म्हणजे ५९.३० टक्के उपयुक्त पाणीसाठा होता.
दिना या मोठ्या प्रकल्पात ५८.११ दशलक्ष घनमीटर म्हणजे ८६.०३ टक्के, मध्यम प्रकल्पांमध्ये ३८.५७ दशलक्ष घनमीटर म्हणजे ६२.१९ टक्के, सात लघु प्रकल्पांमध्ये ९.३५ दशलक्ष घनमीटर म्हणजे ७५.११ टक्के, तर १५ माजी मालगुजारी तलावांमध्ये १०.६५ दशलक्ष घनमीटर म्हणजे ९४.४० टक्के उपयुक्त पाणीसाठा उपलब्ध आहे.
१५ हजार १०० हेक्टर क्षेत्रासाठी संरक्षित सिंचनाचे नियोजन
उपलब्ध पाणीसाठ्याच्या आधारे पिण्याच्या पाण्याचे नियोजन करण्यात आले असून खरीप हंगामात सुमारे १५ हजार १०० हेक्टर क्षेत्रासाठी संरक्षित सिंचनाचे नियोजन करण्यात आले आहे. सद्यस्थितीतील पाणीसाठ्याच्या आधारे पिण्याच्या पाण्याची किंवा खरीप सिंचनाची तातडीची गंभीर टंचाई नसल्याचे बैठकीत स्पष्ट करण्यात आले.
जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणात वनक्षेत्र असल्याने सद्यस्थितीत चारा उपलब्धतेची गंभीर समस्या नसल्याचेही बैठकीत सांगण्यात आले. आगामी परिस्थितीवर संबंधित विभागांनी नियमित लक्ष ठेवावे, अशा सूचना देण्यात आल्या.
एकूणच, ३० सप्टेंबरपर्यंतची अंतिम पर्जन्यमानाची आकडेवारी, प्रत्यक्ष पीकस्थिती आणि शासनाच्या निर्धारित निर्देशकांच्या आधारेच गडचिरोली जिल्ह्यातील दुष्काळ परिस्थितीबाबत पुढील मूल्यांकन व निर्णय घेतला जाणार आहे.
