चार प्रमुख मार्गांवरून ६३८ गणेश मंडळांचा सहभाग; सुरक्षिततेसाठी १० हजारांहून अधिक सुरक्षा कर्मचारी तैनात
पुणे : प्रतिनिधी दहा दिवसांच्या भक्तिमय गणेशोत्सवानंतर शुक्रवारी (२५ सप्टेंबर) पुणे शहरात लाडक्या गणरायाला भावपूर्ण निरोप देण्यात आला. ढोल-ताशांचा निनाद, पारंपरिक वाद्यांचे सूर आणि ‘गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या’च्या जयघोषाने पुण्याचे रस्ते दुमदुमून गेले. हजारो भाविकांच्या उपस्थितीत भक्तिमय वातावरणात पुण्याच्या गणेशोत्सवाची सांगता झाली.
पुण्याच्या गणेशोत्सवाला लाभलेली ऐतिहासिक परंपरा यंदाच्या विसर्जन मिरवणुकीतही प्रकर्षाने जाणवली. मानाच्या गणपतींच्या मिरवणुकीनंतर शहरातील विविध गणेश मंडळे विसर्जन मिरवणुकीत सहभागी झाली. लक्ष्मी रस्ता, टिळक रस्ता, कुमठेकर रस्ता आणि केळकर रस्ता या चार प्रमुख मार्गांवरून तब्बल ६३८ गणेश मंडळांच्या मिरवणुका मार्गस्थ झाल्या. त्यानंतर विविध मिरवणुका अलका टॉकीज चौक परिसराकडे रवाना झाल्या.
बाप्पाला निरोप देताना भाविक झाले भावूक
दहा दिवस गणरायाच्या सेवेत रमलेले पुणेकर विसर्जनाच्या दिवशी भावूक झाल्याचे चित्र अनेक ठिकाणी पाहायला मिळाले. गणेशमूर्ती विसर्जनाची वेळ जवळ येताच भाविकांनी बाप्पाचे दर्शन घेत आरती केली. ‘गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या’च्या जयघोषात गणरायाला निरोप देताना अनेकांच्या डोळ्यांत अश्रू तरळले.
सुरक्षेसाठी पोलिसांचा मोठा बंदोबस्त
विसर्जन मिरवणूक शांततेत आणि सुरक्षित वातावरणात पार पडावी, यासाठी पुणे पोलिसांकडून व्यापक सुरक्षा व्यवस्था करण्यात आली होती. १० हजारांहून अधिक पोलीस, होमगार्ड आणि इतर सुरक्षा कर्मचारी तैनात करण्यात आले होते. गर्दीचे व्यवस्थापन, कायदा-सुव्यवस्था आणि वाहतूक नियंत्रणावर विशेष लक्ष देण्यात आले.
मिरवणुकीवर देखरेख ठेवण्यासाठी सुमारे ३,५०० सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांचा वापर करण्यात आला. तसेच कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित व्हिडिओ विश्लेषण, चेहरा ओळख प्रणाली आणि ड्रोनच्या माध्यमातूनही परिस्थितीवर लक्ष ठेवण्यात आले. फरासखाना पोलीस ठाण्यात विशेष नियंत्रण कक्ष उभारण्यात आला होता.
ढोल-ताशांच्या निनादात शिस्तीचे भान
पुण्याच्या गणेशोत्सवाचे विशेष आकर्षण असलेल्या ढोल-ताशा पथकांनी विसर्जन मिरवणुकीत उत्साह निर्माण केला. मात्र मिरवणूक सुरळीत पार पडावी आणि ध्वनिप्रदूषणावर नियंत्रण राहावे, यासाठी प्रशासनाकडून आवश्यक नियम लागू करण्यात आले होते. ध्वनी पातळीवर लक्ष ठेवण्यासाठी शहरातील ११२ ठिकाणी निरीक्षणाची व्यवस्था करण्यात आली होती.
गणेश मंडळांनीही मिरवणुकीतील शिस्त, वेळेचे नियोजन आणि नागरिकांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य देत प्रशासनाला सहकार्य केले.
पर्यावरणपूरक विसर्जनावर भर
पुणे महानगरपालिकेच्या वतीने पर्यावरणपूरक गणेश विसर्जनासाठी विविध ठिकाणी व्यवस्था करण्यात आली होती. विसर्जन घाटांसोबत कृत्रिम हौद आणि लोखंडी टाक्यांची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली. निर्माल्य व गणेशमूर्ती संकलनासाठीही स्वतंत्र व्यवस्था करण्यात आली होती.
विसर्जनाच्या काळात नागरिकांच्या सुरक्षिततेसाठी जीवरक्षक आणि अग्निशमन दलाचे कर्मचारी विविध विसर्जन घाटांवर तैनात होते. पुणे महापालिकेने १५ प्रमुख विसर्जन घाटांवर १२० जीवरक्षक आणि ३७ अग्निशमन कर्मचारी नियुक्त केल्याची माहिती देण्यात आली होती.
भक्ती, सामाजिक सलोखा आणि नागरिकांच्या सहभागाचा संदेश
गणेशोत्सव हा केवळ धार्मिक उत्सव न राहता सामाजिक एकोपा, सांस्कृतिक परंपरा आणि नागरिकांच्या सहभागाचे प्रतीक ठरला. विसर्जन मिरवणुकीच्या निमित्ताने विविध भागांतील नागरिक एकत्र आले. ज्येष्ठ नागरिकांपासून लहान मुलांपर्यंत सर्वांनी उत्साहाने सहभाग घेतला.
दहा दिवसांच्या उत्सवाला निरोप देताना पुणेकरांनी आनंदासोबतच पर्यावरण संवर्धन, वाहतूक शिस्त, ध्वनिप्रदूषण नियंत्रण आणि सार्वजनिक सुरक्षेचे भान ठेवण्याचा संदेश दिला. गणरायाची मूर्ती विसर्जित होत असताना ढोल-ताशांचा निनाद हळूहळू शांत झाला; मात्र ‘गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या’ हा जयघोष पुण्याच्या वातावरणात दीर्घकाळ घुमत राहिला.
