ग्रामीण महाराष्ट्राच्या विकासाची धुरा सांभाळणाऱ्या ग्राम रोजगार सहाय्यकांवर आज अन्यायाची कुऱ्हाड कोसळत आहे. दिवस-रात्र कष्ट करूनही मानधन, कायमस्वरूपी नियुक्ती आणि शासकीय दर्जा यापासून वंचित ठेवून सरकारने त्यांना उपेक्षेच्या खाईत लोटले आहे. या अन्यायाविरुद्ध पेटून उठले ग्राम रोजगार सहाय्यक आता आमरण उपोषणाच्या मार्गाने आपला हक्क मागण्यास सज्ज झाले आहेत.
1. संघर्षाची पार्श्वभूमी
मनरेगा योजनेची अंमलबजावणी गावागावात पोहोचवण्याचे काम ग्राम रोजगार सहाय्यक करतात. नोंदणी, मस्टर, कामाचे नियोजन, मजुरांचे हिशोब, ऑनलाइन डेटा अपलोडिंग – ही सगळी जबाबदारी त्यांच्यावर आहे. पण मोबदला मात्र तुटपुंजा मानधनाच्या स्वरूपात. 17-18 वर्षे सेवा करूनही कायमस्वरूपी नोकरी नाही, भविष्याची कोणतीही सुरक्षा नाही.
हा अन्याय सहन न करता राज्यभरातील ग्राम रोजगार सहाय्यकांनी एकजुटीने रस्त्यावर उतरण्याचा निर्णय घेतला.
2. आमरण उपोषण का?
निवेदन, मोर्चे, आंदोलने करूनही सरकारने कानाडोळा केला. आश्वासनांची खैरात झाली, पण कृती शून्य राहिली. म्हणूनच आता “आमरण उपोषण” हा शेवटचा आणि निर्णायक मार्ग स्वीकारला गेला आहे.
हा उपोषण फक्त पगारासाठी नाही, तर गावातील श्रमिकांच्या हक्कांसाठी लढणाऱ्या कार्यकर्त्याच्या सन्मानासाठी आहे. जर ग्राम रोजगार सहाय्यकच असुरक्षित असतील, तर गावाचा विकास कसा होणार?
- कायमस्वरूपी नियुक्ती: ग्राम रोजगार सहाय्यकांना शासकीय कर्मचाऱ्यांचा दर्जा द्यावा.
- मानधन वाढ: किमान 20,000 रुपये मासिक मानधन निश्चित करावे.
- सेवा सुरक्षा: भविष्य निर्वाह निधी, आरोग्य विमा, पेन्शन योजना लागू करावी.
- कामाचा सन्मान: केवळ कागदी कामच नव्हे, तर निर्णय प्रक्रियेत सहभाग द्यावा.
- जनतेची जबाबदारी*
हा लढा फक्त ग्राम रोजगार सहाय्यकांचा नाही, तर गावागावातील श्रमिक, शेतकरी आणि सर्वसामान्य जनतेचा आहे. जर या कार्यकर्त्यांना न्याय मिळाला नाही, तर ग्रामीण विकासाची गती थांबेल. म्हणून प्रत्येक गावाने या उपोषणाला पाठिंबा देणे गरजेचे आहे. अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवणे हाच खरा लोकशाहीचा धर्म आहे.
इतिहास साक्षी आहे की, अन्यायाविरुद्ध पेटलेली मशाल कधीच विझत नाही. ग्राम रोजगार सहाय्यकांचे आमरण उपोषण ही त्याच क्रांतिकारक ज्वालेची नांदी आहे. सरकारने वेळीच डोळे उघडून न्याय द्यावा, अन्यथा हा लढा राज्यभर व्यापेल आणि सत्ताधाऱ्यांना हादरवेल.
“हक्क मागून मिळत नाही, तो हिसकावून घ्यावा लागतो.” – हेच ब्रीदवाक्य घेऊन ग्राम रोजगार सहाय्यकांचा संघर्ष सुरू आहे.
ग्रामरोजगार सहाय्यक संघटना , कन्नड ता. कन्नड जि. छ. संभाजीनगर
