सामान्य कार्यकर्त्यापासून विधानसभेपर्यंतचा प्रवास; ‘माऊली आबा’ या नावामागची लोकसंपर्काची कहाणी

वाघोलीच्या कटकेवाडीपासून शिरूर-हवेलीच्या विधानसभा प्रतिनिधित्वापर्यंतची वाटचाल; समाजकारण, राजकारण आणि विकासकामांच्या माध्यमातून सार्वजनिक जीवनात उमटविलेला ठसा

प्रतिनिधी :

काही व्यक्तींच्या नावापुढे पदे जोडली जातात; तर काही व्यक्तींच्या नावाशी पदापेक्षा नाते जोडले जाते. ‘आबा’ ही हाक अशाच आपुलकीच्या नात्याची असते. शिरूर-हवेलीचे आमदार ज्ञानेश्वर ऊर्फ माऊली आबा कटके यांच्या सार्वजनिक जीवनाचा प्रवास पाहिला, तर वाघोलीच्या कटकेवाडीपासून सुरू झालेली वाटचाल विधानसभा सभागृहापर्यंत पोहोचल्याचे चित्र दिसते.

सामान्य शेतकरी कुटुंबातून आलेल्या माऊली आबांच्या जडणघडणीत कुटुंबाच्या सामाजिक व सार्वजनिक जीवनाचा वारसा राहिला. त्यांचे वडील पंढरीनाथ किसन कटके यांनी वाघोलीच्या स्थानिक राजकारणात काम केले. या पार्श्वभूमीला स्वतःच्या कार्याची जोड देत माऊली आबांनी स्थानिक प्रश्नांपासून सार्वजनिक जीवनाची सुरुवात केली. ग्रामपंचायतीपासून जिल्हा परिषद, पक्ष संघटनेतील जबाबदाऱ्या आणि त्यानंतर विधानसभा असा टप्प्याटप्प्याने झालेला प्रवास त्यांच्या राजकीय वाटचालीतील महत्त्वाचा अध्याय ठरला.

कटकेवाडीच्या मातीतून जनसंपर्काची सुरुवात

वाघोलीच्या मातीत वाढताना क्रीडा क्षेत्राशी, विशेषतः कुस्तीशी असलेले नाते आणि समाजकारणाची आवड यामुळे त्यांचा जनसंपर्क वाढत गेला. स्थानिक प्रश्न समजून घेत युवकांना सोबत घेऊन काम करण्याची भूमिका त्यांनी स्वीकारली.

ग्रामपंचायतीच्या माध्यमातून रस्ते, पाणी, वीज, नागरी सुविधा आणि स्थानिक विकासकामे यांसारख्या प्रश्नांशी त्यांचा थेट संबंध आला. पुढे जिल्हा परिषद आणि पक्ष संघटनेच्या माध्यमातून काम करताना त्यांचा संपर्क व्यापक होत गेला. पक्ष संघटनेत पुणे जिल्हाप्रमुख म्हणूनही त्यांनी जबाबदारी सांभाळली. या काळात जिल्ह्यातील विविध भागांतील कार्यकर्ते आणि नागरिकांशी संपर्क वाढवत त्यांनी स्वतःची राजकीय ओळख निर्माण केली.

कुटुंबाचा वारसा; मात्र स्वतःची ओळख

माऊली आबांच्या राजकीय प्रवासात कुटुंबाची पार्श्वभूमी महत्त्वाची राहिली. मात्र, त्या वारशाला स्वतःच्या कामाची जोड देत त्यांनी स्थानिक पातळीवर जनसंपर्क वाढविला.

कार्यकर्ता → ग्रामपंचायत → जिल्हा परिषद → पक्ष संघटना → विधानसभा, असा हा प्रवास त्यांच्या सार्वजनिक जीवनातील विविध टप्पे अधोरेखित करतो. याच प्रवासात ‘ज्ञानेश्वर कटके’ या नावासोबत ‘माऊली आबा’ ही आपुलकीची ओळख अधिक दृढ होत गेली.

समाजकारणातून राजकारणाकडे

सार्वजनिक जीवनात समाजकारणाला महत्त्व देण्याची भूमिका माऊली आबांकडून मांडण्यात आली आहे. आरोग्य, शिक्षण, महिला सक्षमीकरण, विद्यार्थी, गुणवंतांचा गौरव, शैक्षणिक साहित्य वाटप आणि विविध सामाजिक उपक्रमांशी संबंधित कामांची माहिती त्यांच्या सार्वजनिक माध्यमांवर देण्यात आली आहे.

कोविड काळातील लसीकरण, रुग्णवाहिका सेवा आणि महिलांसाठी बचतगटांच्या माध्यमातून रोजगाराभिमुख उपक्रमांची माहितीही त्यांच्या संकेतस्थळावर नमूद करण्यात आली आहे. ‘८० टक्के समाजकारण, २० टक्के राजकारण’ आणि ‘सेवा, विकास आणि सुरक्षा हेच माझे धोरण’ अशी भूमिका त्यांच्या सार्वजनिक मांडणीत दिसून येते.

२०२४ : विधानसभेच्या राजकारणातील निर्णायक पर्व

माऊली आबांच्या राजकीय प्रवासातील महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे २०२४ची विधानसभा निवडणूक. शिरूर विधानसभा मतदारसंघातून राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या उमेदवारीवर त्यांनी निवडणूक लढवली. या निवडणुकीत त्यांना १ लाख ९२ हजार २८१ मते, तर प्रतिस्पर्धी अशोक रावसाहेब पवार यांना १ लाख १७ हजार ७३१ मते मिळाली. माऊली आबांनी ७४ हजार ५५० मतांच्या फरकाने विजय मिळविला.

वाघोलीच्या कटकेवाडीपासून सुरू झालेला प्रवास शिरूर-हवेलीच्या विधानसभा प्रतिनिधित्वापर्यंत पोहोचला. विधानसभा सदस्य म्हणून नवी जबाबदारी स्वीकारताना जनतेच्या प्रश्नांना प्राधान्य देण्याची भूमिका त्यांनी व्यक्त केली.

विकासकामांचा पाठपुरावा

आमदार झाल्यानंतर शिरूर-हवेली मतदारसंघातील रस्ते, पाणी, वाहतूक, आरोग्य, शिक्षण आणि नागरी सुविधांशी संबंधित प्रश्नांवर निधी व प्रशासकीय पाठपुरावा करण्यात आल्याचे विविध वृत्तांतांतून समोर आले.

२०२५मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या माहितीनुसार, शिरूर-हवेली मतदारसंघातील विविध विकासकामांसाठी पुणे क्षेत्र विकास प्राधिकरणाच्या माध्यमातून १,४२८ कोटी रुपयांच्या मंजुरीची माहिती आमदार कटके यांनी दिली होती. वाढते शहरीकरण, वाहतूक कोंडी आणि पायाभूत सुविधांची गरज लक्षात घेता या प्रश्नांवर काम करण्याचा प्रयत्न करण्यात आल्याचे वृत्तांतात नमूद करण्यात आले.

शिरूर शहराच्या विकासासाठी निधीचा उल्लेख

शिरूर शहरातील विकासकामांबाबत झालेल्या आढावा बैठकीत आमदार कटके यांनी शहरासाठी आतापर्यंत ३५ कोटी रुपयांचा निधी मिळाल्याचे सांगितले होते. तसेच डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर उद्यानाच्या नूतनीकरणासाठी ५ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर झाल्याचेही त्यांनी नमूद केले होते.

शहराच्या भविष्यातील विकासाच्या दृष्टीने पाच कंदील चौकाचा विकास, रस्ते, उद्याने, क्रीडांगणे, ऑडिटोरियम, ग्रंथालय आणि व्यापारी संकुल यांसारख्या विविध संकल्पनांचाही उल्लेख करण्यात आला होता.

घोडगंगा साखर कारखान्याचा प्रश्न

शिरूर तालुक्याच्या अर्थकारणाशी आणि सहकार क्षेत्राशी जोडलेला घोडगंगा सहकारी साखर कारखाना हा विषयही आमदारकीच्या काळात चर्चेत राहिला. कारखाना सुरू करण्याच्या दृष्टीने शासनाकडे प्रस्ताव सादर करण्यात आल्याची माहिती आमदार कटके यांनी दिल्याचे वृत्त प्रसिद्ध झाले होते.

या प्रश्नाचा संबंध कामगार, रोजगार आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेशी असल्याने त्याचा पाठपुरावा हा तालुक्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा विषय ठरतो.

कार्यकर्त्यांसोबत मैदानात

लोकप्रतिनिधी म्हणून काम करताना कार्यकर्ते आणि नागरिकांशी थेट संपर्क ठेवण्यावर माऊली आबांनी भर दिल्याचे त्यांच्या राजकीय कार्यक्रमांतून दिसून येते. नगरपरिषद निवडणुकीच्या काळात उमेदवारांच्या प्रचारासाठी त्यांनी प्रत्यक्ष मैदानात उतरून पदयात्रा, जनसंपर्क आणि नागरिकांशी संवाद साधला.

मतदारांच्या घरी जाऊन भेटी घेणे, ज्येष्ठ नागरिकांचे आशीर्वाद घेणे आणि कार्यकर्त्यांसोबत प्रचार करणे, या माध्यमातून त्यांचा थेट जनसंपर्क अधोरेखित झाला.

व्यासपीठावरचा नेता आणि कार्यकर्त्यांच्या खांद्याला खांदा लावून चालणारा कार्यकर्ता, या दोन्ही भूमिका सार्वजनिक जीवनात एकत्र दिसणे ही त्यांच्या प्रवासातील वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणून समर्थकांकडून मांडली जाते.

‘आबा’ या हाकेमागचे नाते

राजकारणात पदे बदलतात, जबाबदाऱ्या बदलतात; मात्र जनतेशी असलेले नाते टिकविणे ही मोठी गोष्ट असते. ‘माऊली’ आणि ‘आबा’ या दोन शब्दांमध्ये आपुलकी, विश्वास आणि जिव्हाळ्याची भावना आहे. त्यामुळेच ‘ज्ञानेश्वर कटके’ या नावासोबत ‘माऊली आबा’ हे संबोधन त्यांच्या समर्थकांमध्ये रूढ झाले.

कटकेवाडीपासून सुरू झालेला प्रवास विधानसभेपर्यंत पोहोचला असला, तरी या प्रवासातील प्रत्येक टप्प्यावर स्थानिक जनसंपर्क, कार्यकर्त्यांचे सहकार्य आणि सार्वजनिक कामाचा अनुभव जोडलेला आहे.

पुढील वाटचालीसमोरील आव्हाने

शिरूर-हवेली मतदारसंघ झपाट्याने बदलत आहे. शहरीकरण, औद्योगिक विस्तार, वाहतूक, पाणी, आरोग्य, शिक्षण, रोजगार आणि पायाभूत सुविधा या विषयांना आगामी काळात अधिक महत्त्व राहणार आहे.

जाहीर झालेल्या विकासकामांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी, मंजूर निधीचा योग्य वापर आणि त्याचा नागरिकांना प्रत्यक्ष लाभ मिळवून देणे, ही पुढील वाटचालीतील महत्त्वाची जबाबदारी राहणार आहे.

वाघोलीच्या कटकेवाडीपासून सुरू झालेला प्रवास आज शिरूर-हवेलीच्या विधानसभा प्रतिनिधित्वापर्यंत पोहोचला आहे. कुटुंबाचे संस्कार, स्थानिक स्वराज्य संस्थांचा अनुभव, पक्ष संघटनेतील जबाबदाऱ्या, समाजकारण आणि लोकप्रतिनिधित्व या सर्व टप्प्यांनी या प्रवासाला आकार दिला आहे.

वाढदिवसानिमित्त मनःपूर्वक शुभेच्छा!

लोकप्रिय आमदार ज्ञानेश्वर ऊर्फ माऊली आबा कटके यांना वाढदिवसानिमित्त हार्दिक शुभेच्छा!

उत्तम आरोग्य, दीर्घायुष्य, सुख-समृद्धी आणि सार्वजनिक जीवनातील पुढील वाटचालीस मनःपूर्वक शुभेच्छा.

शिरूर-हवेली मतदारसंघातील नागरिकांच्या प्रश्नांवर सातत्याने पाठपुरावा व्हावा, विकासकामांना गती मिळावी आणि जनसेवेचा प्रवास अधिक व्यापक व्हावा, हीच वाढदिवसानिमित्त मनःपूर्वक सदिच्छा!

🌺 माऊली आबा… नावातच आपलेपण! 🌺

कटकेवाडीच्या मातीत रुजले,
जनसेवेचे स्वप्न उराशी धरले;
सामान्य कार्यकर्त्यापासून सुरू झाला प्रवास,
जनतेच्या विश्वासाने गाठला विधानसभेचा प्रकाश!

माऊली आबा… नावातच आपलेपण,
जनतेच्या नात्यात दडलेले आपलेपण!

वडिलांच्या संस्कारांची शिदोरी घेऊन,
समाजकारणाची वाट चालत राहिले;
जनतेच्या सुख-दुःखात सहभागी होत,
प्रश्नांच्या वाटेवर पाऊल टाकत राहिले.

ग्रामपंचायतीपासून जिल्हा परिषदेपर्यंत,
संघटनेपासून विधानसभेच्या सभागृहापर्यंत;
प्रवास प्रत्येक टप्प्यावर सांगतो एकच गोष्ट—
पदापेक्षा जनतेशी नातं असतं मोठं!

एक लाख ब्याण्णव हजार दोनशे एक्याऐंशी मतांचा कौल,
शिरूर-हवेलीने दिला विश्वास अनमोल;
चौर्‍याहत्तर हजार पाचशे पन्नास मतांची आघाडी,
नव्या जबाबदारीची झाली त्यातून सुरुवात मोठी.

विकासाची स्वप्ने डोळ्यांत घेऊन,
शिरूरच्या वाटेवर पाऊल पडले;
निधी, योजना, विकासकामांच्या माध्यमातून,
नवे प्रश्न नव्या दिशेने जोडले गेले.

रस्ते, पाणी, शिक्षण आणि आरोग्य,
विकासाचा ध्यास मनात राहो;
शिरूर-हवेलीच्या प्रत्येक गावाला,
प्रगतीचा नवा प्रकाश लाभो.

नगरपरिषद निवडणुकीच्या रणांगणी,
कार्यकर्त्यांसोबत चालले पावलोपावली;
मतदारांच्या दारी, ज्येष्ठांच्या आशीर्वादासाठी,
‘आपला माणूस’ म्हणून उभे राहिले जवळी.

माऊली म्हणजे मायेची सावली,
आबा म्हणजे विश्वासाची हाक;
जनतेच्या मनात जपलेले नाते,
हीच तर प्रवासाची खरी ओळख!

छत्रपती शिवरायांच्या विचारांची प्रेरणा घेऊन,
लोककल्याणाची ज्योत तेवत राहो;
शिरूर-हवेलीच्या विकासाच्या वाटेवर,
नव्या स्वप्नांना नवा प्रकाश लाभो.

वाढदिवसाच्या या मंगलदिनी,
एकच सदिच्छा मनापासून—
आरोग्य, आनंद, दीर्घायुष्य लाभो सदैव,
जनसेवेचा प्रवास राहो अखंड सुरूच!

शुभेच्छा आज मनःपूर्वक,
आशीर्वाद उद्याच्या वाटचालीला;
माऊली आबांच्या कार्यप्रवासाला,
नव्या पर्वाची नवी पहाट लाभो!

वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा!

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या लोककल्याणकारी विचारांची प्रेरणा आणि जनसेवेची भावना मनात ठेवून शिरूर-हवेलीच्या विकासाची वाटचाल अधिक गतिमान व्हावी, हीच मनःपूर्वक सदिच्छा.

शुभेच्छुक —

अविनाश सुरेश घोगरे

संस्थापक अध्यक्ष : मळगंगा सामाजिक प्रतिष्ठान, शिरूर
लोकप्रिय आमदार माऊलीआबा कटके मित्र मंडळ
मा. सभापती अभिजीतकाका गणेश पाचर्णे मित्र मंडळ, शिरूर